Yazılım Mühendisi vs Yazılım Mimarı: Fark Nedir?

Her yazılım mimarı bir zamanlar yazılım mühendisiydi. Ama her yazılım mühendisi mimar olmak zorunda değil. Peki bu iki rol arasındaki fark nedir ve geçiş nasıl yapılır?

Rol Karşılaştırması

| Özellik | Yazılım Mühendisi | Yazılım Mimarı | |---------|-------------------|----------------| | Odak | Nasıl yapılacak | Ne yapılacak | | Çıktı | Çalışan kod | Mimari kararlar, kalıplar | | Zaman dilimi | Sprint/hafta | Aylar/yıllar | | Kapsam | Modül/servis | Tüm sistem | | İletişim | Ekip içi | Ekipler arası + yönetim | | Teknik derinlik | Derin, dar | Geniş, stratejik | | Karar seviyesi | Taktik | Stratejik |

Yazılım Mühendisinin Günü

09:00 — Daily standup
09:15 — Feature geliştirme (React component)
11:00 — Code review
12:00 — Öğle arası
13:00 — Bug fix (API endpoint hatası)
14:30 — Unit test yazma
16:00 — PR oluşturma, CI/CD bekleyişi
17:00 — Teknik dokümantasyon

Yazılım Mimarının Günü

09:00 — Mimari toplantı (yeni modül tasarımı)
10:00 — ADR yazma (veritabanı seçimi)
11:00 — Ekiplerle teknik alignment toplantısı
12:00 — Öğle arası
13:00 — PoC (Proof of Concept) prototipi
15:00 — Teknik borç analizi ve önceliklendirme
16:00 — Mentoring (junior geliştiricilerle code review)
17:00 — Mimari döküman güncelleme

Gerekli Yetkinlikler

Yazılım Mühendisi

• Programlama dilleri (JavaScript, Python, Java)
• Framework'ler (React, Next.js, Spring Boot)
• Veritabanı (SQL, NoSQL)
• Git ve versiyon kontrolü
• Test (unit, integration)
• Problem çözme

Yazılım Mimarı (Hepsi + Aşağıdakiler)

• Mimari kalıplar (microservices, event-driven, CQRS)
• Sistem tasarımı (scalability, availability, consistency)
• Cloud platformları (AWS, GCP, Azure)
• Güvenlik mimarisi
• İletişim ve sunum becerileri
• Trade-off analizi
• Stakeholder yönetimi
• Maliyet optimizasyonu (FinOps)

Kariyer Yolu

Junior Developer (0-2 yıl)
    ↓
Mid-Level Developer (2-5 yıl)
    ↓
Senior Developer (5-8 yıl)
    ↓                    ↓
Staff Engineer ← veya → Software Architect
    ↓                    ↓
Principal Engineer      Chief Architect / CTO

İki Farklı Patika

Individual Contributor (IC) Track: Junior → Mid → Senior → Staff → Principal → Distinguished

Architecture Track: Senior Dev → Solution Architect → Enterprise Architect → Chief Architect

Geçiş İçin Tavsiyeler

1. Geniş Perspektif Geliştirin

Sadece kendi modülünüze değil, tüm sisteme bakın. "Bu karar 3 yıl sonra nasıl etki yaratır?" sorusunu sorun.

2. ADR Yazma Pratiği Yapın

Her önemli teknik kararı belgeleyin. ArchLog aracını kullanarak ADR pratiğine başlayın.

3. Trade-off Düşüncesini Benimseyin

"En iyi" çözüm yoktur — her çözümün bedeli ve faydası vardır. "Neden X yerine Y seçtik?" sorusuna her zaman cevabınız olsun.

4. İletişim Becerilerinizi Geliştirin

Teknik konuları teknik olmayan paydaşlara anlatabilmek bir mimarın en kritik becerisidir.

5. Sürekli Öğrenin

Teknoloji hızla değişir. Blog okuyun, konferanslara katılın, açık kaynak projelere katkıda bulunun.

Sonuç

Yazılım mimarı olmak sadece teknik yetkinlik gerektirmez — aynı zamanda iletişim, liderlik ve stratejik düşünme becerilerini de gerektirir. İkisi de değerli kariyer yollarıdır; önemli olan hangisinin size uygun olduğunu keşfetmektir.

Yazılım mimarisi kariyerine hazırlanmak için LabLudus platformunda Architect kariyer yolunu takip edin ve Yazılım Mimarisi 3.0 kitabını okuyun.