Yazılım Mimarı Ne Yapar? Roller, Sorumluluklar ve Kariyer Yolu

"Senior Developer'dan sonra ne olacağım?" sorusu, her yazılımcının bir noktada sorduğu sorudur. Cevaplardan biri — ve belki de en heyecan vericisi — Yazılım Mimarı olmaktır.

Yazılım Mimarının Tanımı

Yazılım mimarı, bir yazılım sisteminin büyük resmiyle ilgilenen kişidir. Kod yazmak önemli bir yetkinlik olmakla birlikte, mimarın asıl görevi karar vermektir.

Günlük İş Akışı

Bir yazılım mimarının tipik bir günü:

Sabah

• Takım ile stand-up — Teknik engelleri dinleme
• Mimari inceleme — Yeni özellik için tasarım dokümanı oluşturma
• ADR yazma — Alınan mimari kararları belgeleme

Öğle

• Teknik toplantılar — Diğer ekiplerle entegrasyon tartışması
• Prototipleme — Yeni bir yaklaşımı PoC ile test etme

Öğleden Sonra

• Kod inceleme — Kritik PR'ları mimari açıdan review etme
• Mentorluk — Junior/mid geliştiricilere mimari düşünce öğretme
• Araştırma — Yeni teknolojileri değerlendirme

Temel Sorumluluklar

1. Mimari Kararlar Alma

• Hangi veritabanını kullanacağız?
• Monolitik mi, mikroservis mi?
• Cloud provider hangisi olacak?
• Senkron mu, asenkron mu iletişim?

2. Teknik Vizyon Belirleme

Ürünün 2-5 yıllık teknik yol haritasını çizmek. Bugünkü kararların yarını nasıl etkileyeceğini öngörmek.

3. Kalite Özelliklerini Dengeleme

Ölçeklenebilirlik vs maliyet, güvenlik vs kullanılabilirlik gibi ödünleşimleri yönetmek.

4. Takıma Liderlik

Teknik standartları belirlemek, mimari prensipleri takıma aktarmak ve geliştiricilerin büyümesine katkıda bulunmak.

5. İletişim Köprüsü

İş birimi ile teknik ekip arasında tercüman olmak. Teknik karmaşıklığı iş diline çevirmek.

Yazılım Mimarı Türleri

| Tür | Odak | Kapsam | |-----|------|--------| | Solution Architect | Tek proje/ürün | Dar, derinlemesine | | Enterprise Architect | Organizasyon geneli | Geniş, stratejik | | Cloud Architect | Bulut altyapısı | AWS/Azure/GCP | | Data Architect | Veri stratejisi | Veritabanı, veri akışı | | Security Architect | Güvenlik | Tehdit modelleme |

Yazılım Mimarı Nasıl Olunur?

Yol Haritası

1. Junior Developer (0-2 yıl)

   • Temiz kod yazma, SOLID prensipleri
   • En az 1-2 programlama dili

2. Mid-Level Developer (2-5 yıl)

   • Tasarım desenleri
   • Veritabanı tasarımı
   • API tasarımı, test stratejileri

3. Senior Developer (5-8 yıl)

   • Sistem tasarımı
   • Performans optimizasyonu
   • Takım liderliği deneyimi

4. Software Architect (8+ yıl)

   • Mimari desenler ve trade-off'lar
   • Dağıtık sistem tasarımı
   • İş analizi ve teknik vizyon

Gereken Yetkinlikler

• Teknik derinlik — En az bir alanda uzman olun
• Teknik genişlik — Birçok teknolojiyi tanıyın
• İletişim — Fikirleri açık ve ikna edici şekilde anlatın
• İş anlayışı — Teknolojiyi iş değerine bağlayın
• Empati — Geliştiricilerin sorunlarını anlayın

Kazanç ve Pazar

Türkiye'de yazılım mimarı maaşları:

• Junior Architect: 60.000-90.000 TL/ay
• Senior Architect: 90.000-150.000 TL/ay
• Principal Architect: 150.000+ TL/ay
• Freelance/Danışman: Proje bazlı, çok daha yüksek

Global pazarda (remote çalışma):

• $120.000 - $250.000/yıl — ABD merkezli şirketler

Yazılım Mimarı vs Senior Developer

| Özellik | Senior Developer | Software Architect | |---------|-----------------|-------------------| | Odak | Kod kalitesi | Sistem tasarımı | | Zaman dilimi | Sprint bazlı | Yıllar bazlı | | Karar kapsamı | Modül/komponent | Tüm sistem | | Coding | %70-80 | %20-30 | | Toplantılar | Az | Orta-çok |

Sonuç

Yazılım mimarlığı, yazılım kariyerinin en ödüllendirici yollarından biridir. Hem teknik derinlik hem de liderlik yetkinliği gerektirir.

Yazılım mimarisi yolculuğunuza başlamak için LabLudus platformundaki Architect kariyer yolunu takip edebilirsiniz. 200+ interaktif görevle mimari düşünceyi pratik yaparak geliştirin.