Neden Her Startup'ın Bir Yazılım Mimarına İhtiyacı Var

"Sonra düzeltiriz" cümlesi, yazılım dünyasının en tehlikeli cümlesidir.

Hız vs. Sürdürülebilirlik

Startup ekosisteminde hız her şeydir. MVP'yi çıkar, kullanıcı bul, pivot et, büyü. Ancak bu hız, genellikle teknik borç birikimine yol açar.

İlk 6 ayda her şey yolunda gider. Sonra:

• Yeni özellik eklemek günler yerine haftalar alır
• Bug'lar çığ gibi büyür
• Ekibe yeni geliştirici eklemek zorlaşır
• Ölçekleme imkânsız hale gelir

Mimarın Rolü: Karar Verici, Kod Yazıcı Değil

Bir yazılım mimarı her satır kodu yazmaz. Onun asıl görevi karar vermektir:

• Hangi veritabanını kullanacağız?
• Monolitik mi, mikroservis mi?
• Senkron mu, asenkron mu?
• Cache stratejisi ne olacak?

Bu kararlar projenin 3 yıl sonraki halini belirler.

Ne Zaman Mimariye Yatırım Yapmalı?

Erken Aşama (0-10 kullanıcı)

Aşırı mimari gereksiz. Basit, hızlı çözümler yeterli.

Büyüme Aşaması (10-1000 kullanıcı)

Kritik eşik. Mimari kararlar burada alınmalı. Aksi takdirde refactoring maliyeti katlanarak artar.

Ölçek Aşaması (1000+ kullanıcı)

Artık mimari değişiklik yapmak çok pahalı. İyi bir temel atıldıysa, büyümek kolay.

Pratik Öneriler

1. ADR (Architecture Decision Records) tut — Her mimari kararı belgele. ArchLog bu iş için biçilmiş kaftan.
2. YAGNI prensibini uygula — İhtiyacın olmayan şeyi şimdi yapma, ama ileride yapabileceğin şekilde tasarla.
3. Domain-Driven Design öğren — İş alanını anlamadan iyi mimari kuramazsın.

Sonuç

Yazılım mimarı lüks değil, sigortadır. Bugünkü yatırım, yarının felaketini önler.