Chaos Engineering Nedir? Sisteminizi Kırarak Güçlendirme

Sisteminiz beklenmedik bir hataya ne kadar dayanıklı? Bir sunucu çökse ne olur? Ağ yavaşlasa? Chaos Engineering ile üretim ortamında kontrollü kaos yaratarak zayıf noktalarınızı keşfedin.

Chaos Engineering Tanımı

Chaos Engineering, dağıtık sistemlerde güveni artırmak için kontrollü deneyler yapma disiplinidir. Netflix tarafından popülerleştirilmiştir. Amaç, gerçek arızalar olmadan önce sorunları tespit etmektir.

Temel Prensipler

1. Steady-State Hypothesis

Normal çalışma durumunu tanımlayın. "Bu metrikler bu aralıkta olmalı."

2. Gerçekçi Olaylar

Gerçek dünyada olabilecek arızaları simüle edin:

• Sunucu çökmesi
• Ağ gecikmesi / packet loss
• Disk dolu
• Üçüncü parti servis yanıt vermiyor

3. Üretimde Deneyin

Mümkünse gerçek trafikle test edin. Staging ortamı gerçeği tam yansıtmaz.

4. Patlama Yarıçapını Sınırlayın

Deneyin etkisini küçük tutun. Tüm sistemi çökertmek amaç değil.

Chaos Engineering Süreci

1. Steady-state tanımla (CPU < 70%, latency < 200ms, error rate < 1%)
2. Hipotez kur ("Bir pod çökerse trafik diğerlerine yönlendirilir")
3. Deney tasarla (Bir pod'u random sil)
4. Çalıştır ve gözlemle
5. Sonuçları analiz et
6. Zayıf noktayı düzelt
7. Tekrarla

Yaygın Kaos Deneyleri

1. Instance Termination

Sunucu veya container'ı rastgele öldürme:

# Kubernetes'te rastgele pod silme
kubectl delete pod $(kubectl get pods -l app=api -o name | shuf -n 1)

2. Network Latency

Ağ gecikmesi ekleme:

# 200ms gecikme ekle
tc qdisc add dev eth0 root netem delay 200ms 50ms

3. DNS Failure

DNS çözümleme hatasını simüle etme.

4. CPU/Memory Stress

Kaynak tükenmesini simüle etme:

# CPU stress (4 core)
stress --cpu 4 --timeout 60s

5. Dependency Failure

Bir üçüncü parti servisin yanıt vermemesini simüle etme.

Netflix ve Chaos Monkey

Netflix'in geliştirdiği araçlar:

| Araç | Görev | |------|-------| | Chaos Monkey | Rastgele instance öldürme | | Latency Monkey | Ağ gecikmesi ekleme | | Chaos Kong | Tüm bir bölgeyi devre dışı bırakma | | Chaos Gorilla | Bir AZ'yi kapatma |

Chaos Engineering Araçları

| Araç | Platform | Öne Çıkan | |------|----------|-----------| | Litmus | Kubernetes | Açık kaynak, ChaosHub | | Chaos Monkey | AWS | Netflix, klasik | | Gremlin | Multi-platform | SaaS, enterprise | | Chaos Mesh | Kubernetes | CNCF, güçlü UI | | Toxiproxy | Herhangi | Ağ proxy simülasyonu |

Game Day Organizasyonu

Ekiple birlikte planlı kaos günü düzenleme:

1. Hazırlık — Hipotezleri ve deneyleri önceden planlayın
2. İzleme — Monitoring dashboard'larını hazırlayın
3. Yürütme — Deneyleri sırayla çalıştırın
4. Gözlem — Sistemin tepkisini kaydedin
5. Retrospektif — Bulgularını paylaşın ve aksiyonları belirleyin

Best Practices

1. Küçük başlayın — Staging'de deneyin, sonra production'a geçin
2. Abort mekanizması — Deney kontrolden çıkarsa hemen durdurun
3. Monitoring şart — Observability olmadan kaos denemeyin
4. Ekibi bilgilendirin — Sürpriz kaos, gerçek kaosa dönüşür
5. Otomatize edin — Deneyleri CI/CD pipeline'a entegre edin
6. Bulgularınızı belgeleyin — Her deneyin sonucunu kaydedin

Sonuç

Chaos Engineering, "umarım çalışır" yerine "test ettik, çalışıyor" diyebilmenizi sağlar. Kontrollü deneylerle zayıf noktalarınızı keşfetmek, gerçek arızaları beklemekten çok daha ucuzdur.

Dayanıklılık ve chaos engineering konularını LabLudus platformunda öğrenin.